Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) tarafından düzenlenen 114. Uluslararası Çalışma Konferansı (UÇK) 1-12 Haziran 2026 tarihleri arasında Cenevre’de gerçekleştirildi. Geçtiğimiz yıl düzenlenen 113. UÇK kapsamında ilk kez toplanan “Platform Ekonomisinde İnsana Yakışır İşe İlişkin Standart Belirleme Komitesi” , bu sene ikinci kez bir araya geldi ve platform çalışanlarına yönelik uluslararası çalışma standartlarını Platform ekonomisine ilişkin yeni ILO Sözleşmesi dijital platform çalışanlarının temel çalışma haklarını güvence altına alıyor.
Buna göre Sözleşme taraf devletlerin, platform çalışanlarının sendikalaşma ve toplu pazarlık haklarının korunması ile zorla çalıştırma, çocuk işçiliği ve ayrımcılıkla mücadele konularında gerekli önlemleri almalarını öngörüyor.
Sözleşmenin temel ilkeleri arasında tüm platform çalışanları için güvenli ve sağlıklı çalışma ortamı sağlanması da yer alıyor. Ek olarak sözleşmede platform çalışanlarının doğru statüde sınıflandırılması en önemli hükümlerden biri olarak öne çıkıyor. Buna göre üye devletlerin, dijital platform çalışanlarının, istihdam durumuna göre doğru şekilde sınıflandırılmasını sağlamak üzere uygun tedbirleri alması tavsiye ediliyor.
Dijital platformların altyapısını oluşturan otomasyon sistemleri ve algoritmaların çalışma yaşamındaki etkileri de sözleşmede ayrıntılı biçimde düzenleniyor. Buna göre Sözleşme, her taraf devletin dijital platformlarını, çalışanlar işe başlamadan önce performanslarını izleyen, değerlendiren veya işe erişimlerini etkileyen algoritmik sistemler hakkında bilgilendirmesini zorunlu kılıyor.
Sözleşme aynı zamanda platform çalışanlarının kişisel verilerinin korunmasını, hesaplarının ayrımcılık veya hukuka aykırı nedenlerle kapatılmasının önüne geçilmesini, çalışma koşullarına ilişkin açık ve anlaşılır bilgilere erişmesini ve bu kapsamda taraf ülkelerin bu konuda gerekli önlemleri almasını öngörüyor. İş sağlığı ve güvenliği kapsamında platform çalışanlarına güvenli ve sağlıklı çalışma ortamı sağlanması, iş kazalarının önlenmesi ve ciddi bir tehlike gördükleri durumlarda işi reddedebilme hakkı tanınması gibi hususlar da dikkat çekiyor. Sözleşme ayrıca taraflara; müşterilerin gerçekleştirdiği veya çevrim içi ortamda yaşanan şiddet ve taciz durumlarına karşı çalışanı koruma yükümlülüğü de getiriyor. “Platform Ekonomisinde İnsana Yakışır İş Hakkında ILO Sözleşmesi (No.193)” dijital platform ekonomisinin küresel ölçekte daha düzenli ve hak temelli bir yapıya kavuşmasında önemli bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.
Kaynak: ILO Decent Work in the Platform Economy Convention, 2026 (Uluslararası Çalışma Konferansı 114. Oturumu, Cenevre, 2026). https://www.ilo.org/resource/record-decisions/convention-concerning-decent-work-platform-economy-2026